|
به شب وصلت جانا ديوانه شدم
به شمع رويت جانا پروانه شدم
به مه روي تو من جانا حيران و ماتم
ز غم عشق تو شد جانا صبر و ثباتم
به حال من نگر دلبر دلبر
زار و نزارم جانا زار و نزارم
شيداي توام تاج سرم بيا به سرم
رسواي تو ام چشم ترم بنشين به برم
عاشقم كردي جانا دلم را بردي
به زلف سر كجت دلبر دلبر
گم شده دلم جانا گم شده دلم
به ماه عارضت دلبر دلبر
حل كن مشكلم جانا حل كن مشكلم
به شب وصلت جانا ديوانه شدم
به شمع رويت جانا پروانه شدم
به مه روي تو من جانا حيران و ماتم
ز غم عشق تو شد جانا صبر و ثباتم
به ماه عارضت دلبر دلبر
حل كن مشكلم جانا حل كن مشكلم
از این وبلاگ http://ozra-mojibi.blogfa.com/ نقل شد
صاحب امتیاز : موسسه آموزشی و پژوهشی یاران ، مدیر مسئول: سید محمد موسوی ، سر دبیر:محمد ملکی
نشانی : قم ، خ ۴۵ متری صدوق ، کوچه ۴۳ ، پلاک ۱۸ و تلفن آن ۲۹۲۲۶۷۰-۰۲۵۱ است.
موضوعات مقالات این شماره عبارتند از :
گفتگو با محمد حسین فضل الله
وحدت دینداران و گفت و گوی ادیان ، جناتی
شناخت سلفیه، الله بداشتی
ابن میثم و شرح نهج البلاغه ، رصافی
ابن مالک و کتابش موطا، رستگار
وحدت گرایی و راهبرد مبارزه با نفاق در سیره پیامبر اکرم ، سبحانی
بازخوانی یک اندیشه (گزارش و نقد کتا اسلام گرایی یا اسلام تالیف عشماوی)، امامی مرعشی
ماهنامهء کیهان فرهنگی در شماره ۲۵۵ و ۲۵۶ (دی و بهمن ۱۳۸۶) مصاحبه ای با ایشان انجام داده که برای آگاهی از ویژگیهای اخلاقی وعلمی ایشان و خاطراتشان از ایام تحصیل بسیار جذاب و خواندنی هست .
شیخ الاسلام خویی در سال ۱۲۲۳ق از سوی فتحعلیشاه به عنوان سفیر ویژه خوی به دبار عثمانی روانه گردید تا اختلافات بین دو کشور را فیصله دهد. او عاقبت در سال ۱۲۳۲ق رخت از این دار فانی به سوی عالم باقی کشید.
و اعقابش در خوی تا سال ۱۳۱۳ق شیخ الاسلام خوی بودند. بازماندگان وی با فامیلی ابراهیمی و شریف حسینی در خوی شناخته می شوند. اثاری از دستخط زیای شیخ الاسلام خوی در دست است. و شرح حال وی در کتاب بحرالعلوم زنوزی و مرات الشرق صدرالاسلام خویی وسیمای خوی ذکر شده است.
http://www.aqlibrary.org/manuscript/webresources.aspx
۱. کتابشناسی نسخ خطی پزشکی ایران تنظیم و تدوین اکرم ارجح و فریده هادیان و صدیقه سلطانفر و زهرا چهره خند زیر نظر رضا خانی جزنی ، ناشر کتابخانهء ملی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۷۱ش، وزیری ، ۳۲۶ص. در این کتاب ۱۴۷۲ عنوان کتاب همراه بن نسخ خطی آنها در کتابخانه های ایران معرفی شده است.
۲. فهرستوارهء کتابهای فارسی ، به کوشش احمد منزوی، مجلد پنچم : پزشکی و داروسازی ، تهران، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۰ش، وزیری، از ص ۳۲۵۷ تا ۴۱۷۲.
۳. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران نیز سازمانی تشکیل داده به نام موسسهء مطالعات تاریخ پزشکی طب اسلامی و مکمل این سازمان در سال ۱۳۸۳ش تعداد قابل توجهی از نسخ خطی کتابهای چاپ نشده کتایهای پزشکی را (در حدود پنجاه کتاب) به صورت عکسی منتشر نموده و برای آنها فهرست جداگانه ای تنظیم کرده است.
۴. بانک اطلاعات نسخه های خطی پزشکی http://immb.tums.ac.ir/PblLst.asp
آثار ادهم از سی عدد متجاوز است که همه به فارسی و در غرفان است. دیوان اشعاری هم دارد که به چاپ نرسیده و مزارش در خلخال مطاف صاحبدلان است.
از جمله آثار ادهم نامه های عرفانی است که به شاگردانش نوشته و بنا به نقاضای دوست یاد شده نامه ای از وی زیب این دفتر می گردد:
شعري از عارف گمنام
آقا محمد رضا نوهء آقا ابراهيم شيخ الاسلام خوي متوفاي 1296
چشمی نه چشم آن که به یاری نظر نکرد
دستى نه دست آن كه نگارى به بر نكرد
عاشق نه آن كه تير چو آيد زشصت دوست
مژگان به هم فرو زد و جان را سپر نكرد
از ما بريده دوست به ديگر نهاده دل
بىچاره اين دلم سر يارى دگر نكرد
گفتم مگر دمى ز وصالش خبر دهد
عمرم به آخر آمد و روزى خبر نكرد
ز آه «رضا» خبر به تو باد صبا نداد
يا داد خود در آن دل سنگت اثر نكرد
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
آن دل كيست كه آشفته آن كامل نيست
خود مگر سنگ شود كآن به حقيقت دل نيست
بهر توحيد خود آن صورت حق بينا بس
كآيتى در حق توحيد چنين نازل نيست
موشكافان همه انگشت تعجب خايان
در ميان تو كسى نيست كه آن جاهل نيست
عين عقل است كه مجنون توام مىخوانند
كآنكه مجنون نشد از عشق رخت عاقل نيست
بر همه سال بيا بر سر خاكم نظرى
بين كه بار غمت از رستخيزم زايل نيست
تا دلم ميل به آن صورت حق بين انداخت
دگر از هر دو جهان بر دگرى مايل نيست
آفرين بر نفس دلكش موزون «رضا»
سِحرى نيكو نه مسحره بابل نيست
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
نقل از مثنوي معنوي نسخه خطي مدرسه نمازي خوي
این کتاب در قطع رقعی در ۸۶ ص از سوی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشهء اسلامی در آبان ۱۳۸۶ ، به قیمت ۱۲۰۰ت، منتشر شده است.
در بایگانی وزارت خارجه اسناد مهمی مربوط به مکاتبات عصر قاجاریه و دوره پهلوی نگهداری می شود. از جمله این اسناد مدارکی مربوط به شهر خوی است که مشخصات آنها در اینجا درج می گردد تا شاید به دست صاحب همتی این اسناد باز خوانی و گوشه هایی از تاریخ شهرمان برای نسل جوان بازگو گردد.
این اسناد در کتاب فهرست اسناد تاريخى وزارت امورخارجه، دوران قاجاريه (سالهای 1322 - 1320ق) معرفی شده و مشخصات آنها چنین است:
1. كارتن شماره 10، پوشه 6، سه سند: مكاتبات كارگزارى خوى و سلماس با وزارت خارجه، زمان مكاتبه، 1320ق (ص 65)
2. كارتن شماره 10، پوشه 7، سه سند: سواد تلگراف وزارت خارجه به كارگزارى خوى در خصوص مجروح شدن ميرزا امين خان بوسيله خنجر زمان مكاتبه، 1320ق (ص 65)
3. كارتن شماره 10، پوشه 10، 74 سند: مكاتبات وثوق الممالك كارگزار خوى با وزارت خارجه، زمان مكاتبه، 1320ق (ص 66)
4. كارتن شماره 12، پوشه 1، 18 سند: مكاتبات متفرقه كارگزارى خوى، زمان مكاتبه، 1321ق (ص 234)
5. كارتن شماره 13، پوشه 11، 22 سند: مكاتبات وزارت خارجه با مجدالسلطنه حاکم خوى در خصوص دعاوى اتباع ايران و عثمانى و تابعيت افراد، زمان مكاتبه، 1321ق (ص 242)
اسناد سلماس
1. كارتن شماره 10، پوشه 6، سه سند: مكاتبات كارگزارى خوى و سلماس با وزارت خارجه، زمان مكاتبه، 1320ق (ص 65)
2. كارتن شماره 10، پوشه 8، 36 سند: مكاتبات وزارت خارجه با مجلل الملك كارگزار سلماس، زمان مكاتبه، 1320ق (ص 66)
3. كارتن شماره 24، پوشه 1، 42 سند: مكاتبات وزارت خارجه با سفارت عثمانى در خصوص مهاجرت بعضى ارامنه روسيه به ايران و اقامت در سلماس، زمان مكاتبه، 1320ق (ص 150)
4. كارتن شماره 13، پوشه 6، 16 سند: شكايت اهالى قريه خسرو آباد سلماس در خصوص مداخله سه تن از كشيشان در امور آن ناحيه، زمان مكاتبه، 1321ق (ص 241)
1. كارتن شماره 19، پوشه 2، 2 سند: تلگراف از سلماس به اروميه در خصوص مسائل سرحدى ايران و عثمانى، زمان مكاتبه، 1321ق (ص 273)
با لطف و عنایت حضرت باری همایش شمس در خوی برگزار گردید و بعد از سالها تلاش فرهنگی مردان فرهنگ دوست این دیار ، تلاش آنها به بار نشست و از چهره شمس در خوی غبار غربت زدوده شد. اما هیچ وقت فراموش نمی کنم سخن محققی در یکی از کشورهای همسایه را که وقتی بحث از شخصیتی بود که متعلق به کدام کشور است گفت : این شخصیت متعلق به کسی است که ازاندیشه هایش استفاده کند .
کلام درست وبه جایی است. به همین روی سخن من با جوانان و فرهنگ دوستان دیار خودم هست که به صرف اینکه شمس در شهر ما آرام گرفته نباید دل خوش داشت باید به سراغ اندیشه های شمس و مولانا رفت باید برای انسانی زندگی کردن در این دنیای متلاطم که از هر سو اندیشه های خود خواهی بر بشریت سلطه پیدا کرده از راه و روش آنها کمک گرفت . در عالم افسرده مادی اندیشه آنها می تواند به روح ما گرمی و شور عشق را بچشاند.
با آرزوی توفیق و موفیقت بیشتر برای فرهنگ دوستان دیار خودم و مسئولان فرهنگی استان و شهر خوی
هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم
نبود برسر آتش میسرم که نجوشم
بهوش بودم از اول که دل به کس نسپارم
شمایل تو بدیدم نه صبر ماند ونه هوشم
حکایتی زدهانت بگوش جان آمد
دگر نصیحت مردم حکایتست بگوشم
مگر تو روی بپوشی وفتنه باز نشانی
که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم
من رمیده دل آن به که در سماع نیایم
که گر به پای در ایم بدر برند بدوشم
بیا به صلح من امروز و در کنار من امشب
که دیده خواب نکرده است از انتظار تو دوشم
مرا به هیچ بدادی و من هنوز برآنم
که از وجود تو مویی به عالمی نفروشم
به زخم خورده حکایت کنم ز دست جراحت
که تندرست ملامت کند چو من بخروشم
مرا مگوی سعدی طریق عشق رها کن
سخن چه فایده گفتن چو پند می ننیوشم
به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل
وگر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم
حالا که بحث از نسخه های خطی شده مناسبت دارد که از نسخه های خطی خوی نیز که نویسنده را بدان تعلق خاطری است به میان آید .
خوی شهری است کهن و فرهنگی . زیدری در نفثه المصدور در وصف این شهر داد سخن داده و بر ویرانی آن در هجمه مغول نالیده است.
میراث کهن فرهنگی این شهر که غنای زیادی دارد در سدهء اخیر با بی مهری و بی توجهی متصدیان ، به فراموشی سپره شده و بخش مهمی از آن صدمه دیده است. مقبره های بزرگان تخریب گردید مانند مقبره شیخ الاسلام خویی ، مقبره امین الشرع خویی ، مزار شیخ علی ملائکه ، باغ دلگشا، باغ فیرورق ، مزار عالم مجاهد شیخ قاسم مهاجر ، مزار شهداء تهاجم ارامنه به خوی تخریب گردیده و از بین رفته است.
مزارات فرهنگی دیگرنیز مانند مزار شمس تبریزی ، مزار پوریای ولی ، خواجه حسن بلغاری ّ، مزارات مشایخ ذهبیه نیز به فراموشی سپرده شده و شاید در یک ماه هم یه بازدید کننده هم ندارند.
در چنین فضایی نسخه های خطی وضعیت بهتری نخواهند داشت .
در این عرصه خوشبختانه با درایت دانشمندان محل از هفتاد سال قبل طرح سامان دهی نسخه های خطی محل پی ریزی شده است . افتخاراین اقدام موثر را آیت الله سید ابراهیم علوی قدس سره از آن خود نموده است . ایشان با فکر روشنگرانه ای که داشته مدرسه نمازی خوی را باز سازی و بازگشایی نمود و کتابخانه آن را تاسیس نمود و مرحوم شیخ جابر فاضلی را متصدی کتابخانه نمود . مرحوم فاضلی که ادیب و نویسنده و شیفته کتاب بود با درایت و تدبیر خود کتابخانه های شخصی عالمان محل را پس از درگذشت آنها در کتابخانه نمازی جمع آوری نمود. که از جمله آنها کتا ب های کتابخانه های زیر را می توان یاد کرد:
۱. کتابخانه مرحوم فتح الله شریف حسینی شیخ الاسلام از نواده گان شیخ الاسلام آقا ابراهیم شریف حسینی .
۲. کتابخانه آیت الله سید محمود ساجدی
۳. کتابخانه حسن صدر زاده خویی
۴. کتابخانه شهید آیت الله میرزا ابراهیم دنبلی
۵. کتابخانه شیخ عبدالله خویی
ادامه دارد
دوست گرامی جناب آقای شهبازی در کامینتی که برای پست قبلی نوشته بودند از نسخه ها خطی کتابخانه های ترکیه سوال کرده بودند. به عرض ایشان می رساند که :
ترکیه بعد از جمهوری اسلامی ایران - که رتبه اول نسخه های خطی جهان را به خود اختصاص داده - دومین رتبه را از نظر داشتن نسخه های خطی در جهان دارد که بالغ بر حدود ۲۵۰۰۰۰دویست و پنجاه هزار جلد می گردد. اغلب نسخه های خطی این کشور در استانبول و قونیه و بورسا و آنکارا نگهداری می شود. نظیر کتابخانه های توپقاپوسرای ، احمد ثالث، دانشگاه استانبول و ...
فهرست های زیادی برای نسخ خطی کتابخانه های ترکیه نوشته شده که چند مجلد از آنها به زبان فارسی است مانندفهرست نسخه های خطی دانشگاه استانبول . همچینن آقای توفیق سبحانی نیز در فهرستی به فارسی نسخه های خطی فارسی حدود ۱۸ کتابخانه از کتابخانه های ترکیه را معرفی نموده است .