مطالبی منتخب از سفینه صائب 

قال النبی (ص) :

الروح اذا اشرقت فی الباطن ظهرت الفصاحة و اذا اشرقت فی الظاهر ظهرت الصباحة.

و قال : 

ان لله  حٍکما  امسکها عن    الانبیاء لیجریها علی لسان الشعراء  .

انّ لله  کنوز تحت العرش مفاتیحها الشعراء .

ان من الشعر حکمة.

(سفینه صائب ص 1)

  

شیخ ابوالقاسم کازرونی

جنون کجاست که بر هم زنیم سلسله را

رها کنیم  حریفان بد  معامله را

(سفینه صائب ص 352 که  32 بیت از این شاعررا نقل نموده است )

 

نجیب الدین اتابک خویی درمرثیه

نجم گردون محمد محمود

زیر ابراجل جمال نهفت

او چو  جان بود و جان نمیرد و من

زنده را مرثیت نیارم گفت

(سفینه صائب ص 183)

 

ملا رجب علی تبریزی واحد تخلص

واحد که چو آتش به برت میگردد

گر باد شودگرد سرت می گردد

گر آب شود روان به کوی تو شو د

ور خاک شود     خاک درت می گردد

ای آنکه ورای توست رای همه کس

ای آنکه توییمرا به جای همه کس

در پای تو اوفتاده ام دستم گیر

کوتاه کن از میانه پای همه کس

(سفینه صائب ص 215)

 اشعار ترکی

در صفحه های ۴۷۰  و ۴۷۱ آن اشعار به ترکی جغتایی از امیر علی شیر نوایی و دیگران درج شده که در چنین است .

 امیر علیشیر نوایی

گر فلک قاشین بیله بختی هلالیندن قیلور

بیر دیسه  پیوسته ایستور ایکی جواب

بیر لبنک جان آلدی آنداق کیم بیریسی بیلمادی

ایمدی کیم بیلدی آرالاینده باردور شکر آب

له

بوتوب حیوان  زلالی بیر له تیر گوزدی  هوا جانین

سیونمک اشکیدن شاداب قیلدی سبزه مژگانین 

ایماستور سبزه و لاله که ژاله داشی دین گردون

کوکاردیب بیر یوزی هر سازی ظاهر ایلادی قانین

بو فصل ایچرا ملامت  تاشیدن  سالم  بیراولغای  غای

که  چکسکای می سورماکده باشیغه  جام قالخانین

له

گیردی سیمابی لباس ایچراینه  اول گلعذار

اول قویاش دیک کنم  آنکا  مانع  بولور  ابر بهار

مهر رخسارینک  لباس سیمگون  دین مطلقا 

اول قویاش دور کیم  قیلور  گوزکودا عکسین آشکار

ای  نوایی کسوتی گر آبگون  دور نه عجب

بو یقین دور کیم بولور سوایچرا درّ شاهوار

له 

فقر یولیدا ایریک پشمینه دین  عارایتما کیم

دوتحرکدنک تعین بندنی سوهان قیلور

له

هجر آراقیلدی نوایی قاشلرنک کونکلندا نقش

زرم ایلی دیک ایشی گونی قربانده ایکی یاسی  یار

له

بیلی تاری هجریدن جسمم بولوپتور تار تک

ای فلک رحم ایت بوایکی رشته نی بیر بیرکا ایش

له

ای صبا جانیم هلاکین ایله  جانانیمغه عرض

یوق که جسم ناتوان احوالین ایت جانیمغه عرض

آه دودین اشک قانن ناله یدین ایلاکیل

زلفی سنبل یوزی گل سرو خرامانیمغه عرض

له 

موجب کوپ ییغلماق ایمیش نظر پاک اولماغی

ایلاکیم ایلار سویین افزون آرتماغ دین بولاغ

عشقم آرتار خطی ظاهر بوتقانی جانانه ننک

شمع دودی شعله سین افزون قیلور پروانه ننک                                                              هر دم اشکیم کتیسودور یوز طعن مجنون کونکلما

قسمی یاشلاردین همیشه باش ایرور دیوانه ننک

له

عمر روزی ننک بقاسین پیلماکانلار هر طرف

سوده تامغوز نقطه سی ننک دور پرگارینک گورنک

له

چمندا  مونسم نه سرو ایرور نه گل و نه سنبل هم

منکا سرور گیراک کیمی ساجی سنبل دور یوزی گل هم

دین و دنیا نقدینی ساچتم چو گیردوم دیر آرا

بوایدی اول قدح ایچکاندا دست افشان لیغم

له

صفحه حسنو نکدا جان بخش آغزینک ای سیمین بدن

اوخشا شور کیم ایلاکای عیسی قویاش ایچرا وطن

له

مسیحا دین کنبک افصح قویاشدین عارضنک احسن

قویا نشکفته   فلک خندان مسیحیکغه قویاش مسکن

گوزمده گرد میداننک تنیمده نقد پیکاننک

آنکا گوز مردمی خازن مونکا جان کلبه سی مخزن

له

توکارسان قان گوزونک بیرله ویرورسان جان سوزونک بیرله

عجایب ذوفنونی سین که هر فن ایچراسن یک فن

یوزونک شهیدلاری توفراغینی ساوورمیش ییل

بو کیم بولوت گورونور کوکده هر طرف گلگون

له

نیچه محنت داغی ننک فرهاد سر گردانی بین

تازه یوز بین داغ ایله آن قله ننک قپلانی بین

له

فراقنکده توکون  اوزره توگون قویدوم نه حاصل کیم

منکا اون بولمادی حاصل بوایکی تاش آراسندن

له

جلوه موایلار قیزیل تون بیرله دویان اول پری

یا مگر کیم لاله زار ایچرا کیزار  کبک دری

توشتی اوت  کونکلوم آدی کا آه  درد  آلودایله

گوزدا  کیرپیک دیما  بوروزن  قوارمیش دودایله

له

اوت  سالور ایل جانیغه هر دم ساوغلوغ فصل دی

ساقیا سنیماس هوا زهری کتور  تریاق می

آتشین می بیرله  ای  ساقی قیرلقیل  بزم  می

مطربا اول اوتنی تیزاتیماک  کا  آل آغز ینکغه لی

له 

گوز  قاراسین هل قیلوب  اول آی  غه یازدیم  نامه

باری  تونرویرایله گورکای گوزم  رخسارینی

سندن  آیرو  خوبلاردن  آچیلور کونکیم  دلی

غنچه  آنکلغ کیم آچارلار  کوج بیله اطفال  آنی 

له

نیوچون یوزبدا قهرایلا چین ظاهر ایلامیش

خورشید چشمه سیدا کشیی موج گورمامیش

له

نیل تارتیب عارضنک آرایشین  فن ایلادنک

شعله گوگرد بیرله شمعی روشن ایلادنک

له

یوزونک خجالتیدن مهر ایله سار غارمیش

که صبح  آیلاراننک زعفرانیدن  گولکو

یوزوندا خال لارا یرماس گوزونک غزالی دور

که توشدی نافه سیدین  قطره مشک تر هریان

له

یوزین گور قیلماغیل مژگان و خط خالیدن ناله

که بولماس خار سیز گل دور سیزادو داغ  سیز لاله

له

تامیدا ایرماس کبوتر خیلی بو جرات بیله

کیم پریلار کیلدی عاشق لیغه اول صورت بیله

زوالی

قاجه نه عجب بندن اگر یار پری وار

کیم زلف و خطی کینی آهنگ بال و پری وار

لطفی چغتایی

زلفونکی گوروب سولدی کونکل میلی زیادت

اول سلسله غه بیردی روان دست ارادت

کشوری

خسته جانیم چکدی آه اول نرگس فتان گوروب

آوچی تک  کیم اوخ  چیخاروب بیلبل حیران گوروب

وه نه آوچی دور گوزونک کیم قاشلووندن بال آچوب

قاف قدرت قوشیدن ایکی قنات المیش کلور

له

انگشت نبی دور مگر اول غنچه زنبق

کیم ایتدی کما هی یوزونگ آیینی ایکی شق

باشدن آشتی آه کیم دریا کپی یاشیم بنم

سرنگون کشتی دٌر اول دریاده صان قاشم بنم

نظامی

گل عارضنکا اولسه  معارض عجب اولمز

کیم یوزی آچلیمیشدا  حیا و ادب اولمز

احمد  سلطان

زلف قیدیدن کونکل بیر لحظه راحت یولمدی

قتلم ایچون خط چیقاروب صالدی غوغا آرایه

بیله یازمیش گوییا حکمندا  دیوان کاتبی

تاپشوررلر بوسیه بختی قرادن قاریه

 

پایان